Doeveren: ingrepen voor een betere natuur (2021)

Het landschap van het natuurgebied Doeveren (Zedelgem-Oostkamp) mag gerust gevarieerd worden genoemd. Bossen en graslanden wisselen er af met heide en poelen. Toch houden die verschillende biotopen zich niet zomaar staande. Meer zelfs, voor een aantal onder hen dringen een aantal ingrepen zich op.

Zo zijn enkele poelen aan een slibruiming toe. In het gebied komen grote aantallen salamanders voor, waaronder de zeldzame vinpootsalamander. Zij hebben er baat bij dat de sliblaag niet te dik wordt.

Vinpootsalamander (foto; Erwin Derous)

Ten tweede staan de bossen voor een demografisch probleem. Op een handvol percelen in het gebied blijft bosverjonging nagenoeg volledig uit. Dit komt omdat de ondergroei van deze percelen louter bestaat uit rododendron, die na haar aanplant als sierstruik (eind 19de eeuw) is beginnen woekeren. Haar uitbundige bloei en speelse groeiwijze hebben hun verdiensten in park- en speelbossen, maar stellen problemen in natuurgebied. Ze groeit namelijk dens en is altijdgroen, waardoor de kruidlaag geen kansen krijgt, met inbegrip van zaailingen van bomen. Daarmee zit het bos niet op het beoogde traject, namelijk één dat leidt tot een gelaagd bos met bomen van verschillende leeftijden, dat zelfstandig kan blijven voortbestaan.

Doeveren biedt grote potenties voor kwalitatief bos (foto: Erwin Derous)

Om de bosverjonging terug op pad te krijgen, achten de beheerders het nodig om zogenaamde kloempen in te brengen (groepen van jonge bomen). Dit is slechts duurzaam als tegelijk de rododendron wordt verwijderd, en het bos haar oorspronkelijke ondergroei kan herstellen.
De graslanden en heiden, tenslotte, worden grotendeels beheerd door een kudde runderen. Dit verlegt de zorgen voor de beheerder naar de infrastructuur die hiermee gepaard gaat: rasters, poorten, klaphekkens, vangkralen… Een deel van die infrastructuur is ontoereikend of aan vervanging toe. Zeker tijdens de drukke coronaperioden zijn een aantal klaphekkens ‘uitgeklapt’, zeg maar

Om de gevarieerde natuurwaarden van Doeveren veilig te stellen, is er dus wel wat werk aan de winkel. Natuurpunt Zedelgem en Natuurpunt Beheer vzw zijn dan ook verheugd dat hiervoor financiële steun is bekomen, onder de vorm van een zogeheten ‘Projectsubsidie Natuur’ van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). De steun komt van het MINA-fonds van de Vlaamse Gemeenschap en het Europees landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling.
In de zomer van 2021 worden de werken aangevat om poelen te ruimen, rododendron te verwijderen en te vervangen door bosplantsoen (inclusief wildbescherming), en de graasinfrastructuur te optimaliseren. De werken in het bos kunnen plaatselijk en tijdelijk wat hinder veroorzaken. Maar de inzet is niet minder dan beter en duurzamer bos….